Özcan Akyol fileert vader

Kun je een vulkaan verwijten vulkaan te zijn? Kun je hem zijn uitbarstingen verwijten? Of kun je het slechts betreuren, je wonden likken en vluchten?

In zijn nieuwe autobiografische boek ‘Turis’ fileert schrijver Özcan Akyol zijn vader met wie hij in een interview met Nieuwe Revu de grond gelijk maakt. Zijn vader zou een slecht mens zijn. Ook breekt Akyol zijn moeder af in het interview (en in het boek naar ik aanneem – ik heb het boek niet gelezen, geen tijd voor en geen zin in, ik moet al zoveel lezen wat ikzelf vervaardig…).

Over het boek kan ik geen oordeel vellen omdat ik het niet heb gelezen en nooit zal lezen, maar ik kan wél mijn mening geven over het interview dat Akyol gaf aan die altijd zo vijandig en defensief kijkende macho van een Leo Verdonschot van Nieuwe Revu. In dat interview miste ik relativeringsvermogen en mildheid. Het was me te eenzijdig meedogenloos. De waarheid is vaak hard, maar kent vrijwel altijd ook zachte hoekjes die niet in je vinger snijden. In het interview had ik niet alleen willen lezen wat de vader van Akyol allemaal verkeerd heeft gedaan, hoe fout of verrot hij van nature was, maar vooral wat dat allemaal met Akyol heeft gedaan. Ik had meer willen weten over de impact van zijn jeugd en slechte band met zijn ouders op hemzelf en hoe hij heeft geprobeerd of hoe het hem is gelukt om te leren omgaan met een agressieve, achterlijke, geïsoleerd levende vader en een passieve, fatalistische, laffe, volledig afhankelijke moeder.

Zou dat in het boek wél uitvoerig worden beschreven? Of blijft het bij een beschrijving van Het Kwaad, van twee Hopen Ellendelingen?

Nochtans herkende ik mijn eigen situatie erg in het verhaal van Akyol zoals hij dat meedeelde aan zijn Nieuwe Revu-collega Verdonschot (collega’s promoten elkaar, nietwaar?!). Ook ik heb erg geleden onder het karakter en gedrag van mijn vader én moeder (mijn twee oudere zussen eveneens, maar ik schrijf voor mijzelf, temeer zij minder ellende hebben overgehouden aan de ellende vroeger thuis). Mijn vader was een dominante, overspannen, gefrustreerde monologen-narcist die zijn gezin wantrouwde en die heel vaak heel erg boos kon worden op ons. Vaak barstte de bom ’s avonds. Hoe vaak heb ik wel niet met kloppend hart in mijn bed gelegen en hoe vaak ben ik wel niet doodsbang geweest dat hij ons iets zou aandoen? We hebben al jaren geen contact meer met hem (op verjaardag- en kerstkaarten na), heerlijk rustig (vooral die emotionele rust is zalig). Mijn te lieve en te naïeve moeder liet het allemaal over zich én over ons heen komen. Van ons werd verlangd dat we ons goed staande hielden, ons tot succesvolle en goede mensen ontwikkelden (!) en in evenwicht bleven. Net als de moeder van Akyol greep ook mijn moeder niet de kansen om met ons te vluchten. Ze ging pas bij mijn vader weg, nadat ik als laatste het huis uit was gegaan. Dat kan ik haar verstandelijk wel vergeven, maar emotioneel niet. Het was te laat. Veel te laat. Waarom kon het toen ineens wél? Ik weet het antwoord: mijn moeder hield het uit met onze vader dankzij onze aanwezigheid thuis. Toen ik als laatste het huis uit was, hield ze het niet meer vol. Maar ik hield het al twintig jaar niet vol, ik ben thuis kapot gemaakt en gegaan… Mama had zo vaak beloofd bij hem weg te gaan met ons, en die belofte kwam ze nooit na. Ze heeft daar nu veel spijt van. Ze miste moed en daadkracht.

Ik zit nog steeds met de gebakken peren. Ik was een heel erg bang aangelegd kind en was toen al heel erg gevoelig. Ik had juist EXTRA bescherming en liefde nodig in plaats van al die gevaren, dreigingen en trauma’s. Aanvankelijk was ik een vrij en blij kind, maar ik kreeg door de situatie thuis en de blootstelling aan al die angstaanjagende situaties, spanningen, drama’s en stress steeds meer psychische en emotionele problemen.

Feitelijk ben ik nog steeds aan het revalideren, geestelijk, emotioneel en lichamelijk. Die revalidatie verloopt zeer traag en moeizaam (ik boek heus wel successen en vooruitgang op sommige punten) en wordt door verse stress en problemen dikwijls teniet gedaan.

Ik heb een extreme en zeer hardnekkige vorm van pleinvrees en ben geestelijk en lichamelijk verschrikkelijk door de war geschopt en verzwakt. Ik ben totaal niet stressbestendig, ik herstel langzaam van geestelijke en lichamelijke inspanningen en van stress-situaties en mijn lichamelijke weerstand is 0. Mijn  dagelijks leven is een strijd.

Net als Akyol zelf heb ik veel zelfinzicht. De vader van Akyol en mijn vader hebben dat zelfinzicht en dat schuldbesef totaal niet. Maar in tegenstelling tot de auteur ben ik in belangrijke opzichten anders dan mijn vader: liever en zachtaardiger, een veel leukere echtgenoot en vader. Veel minder dominant. Oké, ook gefrustreerd en overspannen – net als mijn vader, maar ik heb geleerd om zelf ontspanning te zoeken (waardoor ik een prettiger mens kan zijn voor mijzelf en mijn leefomgeving) en me op een eerlijke manier te uiten, alsmede om redelijkheid te betrachten.

En: mijn deels verknipte ouders zijn toch ook mensen. Al lijkt bij mijn vader soms van niet, ook hij heeft gevoel. Een raar soort gevoel, maar hij heeft gevoel. Ik ga hem niet (publiekelijk) uitschelden en verwensen. Ik ga hem niet fileren. Ondanks alles hou ik toch van hem. Ik heb zijn goede intenties en goede en zelfs lieve kanten gezien. Hij is en blijft een mens. En hoe gemankeerd mijn moeder ook is, ze is super lief en een goed mens.

Net als Akyol zou ik mijn ouders makkelijk kunnen afmaken en zelfs schadevergoeding kunnen eisen voor waar ze mij/ons aan hebben blootgesteld, voor de gevolgen van hun privé-oorlog voor mijn verdere leven en gezondheid. Maar ik probeer de waarheid altijd zo volledig mogelijk te zoeken en weer te geven. Niemand heeft zichzelf gemaakt. Je kan de haat niet verwijten niet liefdevol te zijn. Het enige wat je als lief mens kan doen, is je plan trekken: kappen met mensen die onprettig zijn en doorgaan met je leven, op een zo fijn mogelijke manier. Ik ga het hier niet nog eens allemaal uit de doeken doen, maar ik heb voor mijzelf kunnen reconstrueren waarom mijn vader zo was en steeds erger werd en waarom mijn moeder zo was. Er zijn altijd verklaringen, verergerende en verzachtende oorzaken.

In het openhartige, realistische interview van Akyol in Nieuwe Revu – dat me enerzijds zeer aansprak door de eerlijkheid en realiteitszin van Akyol en herkenbaarheid voor mij – hakte de Nederlands-Turkse schrijver uit Deventer wat mij betreft te eenzijdig, te monotoon met de botte guillotine-bijl. Als zijn boek ook zo is – een terechtstelling van zijn ouders – dan ben ik blij dat ik het nimmer zal lezen.

AKYOL ALS COLUMNIST

Özcan Akyol is met James Worthy, Herman Brusselmans en Luuk Koelman mijn favoriete columnist. Maar op alle vier heb ik ook iets tegen. Als je één column van hun hebt gelezen, dan heb je ze allemaal gelezen. Het is altijd hetzelfde. Hetzelfde toontje en dezelfde stijl. Prima, maar ik hou van afwisseling, van variatie. Ik hou van mensen die verrassen, ook qua veelzijdigheid. Daarom hou ik zo van het werk van John Lennon. Hij had nog honderd ‘Imagines’ kunnen maken, maar hij bleef variëren en out of his box denken en doen. Zelf ben ik als blogger ook heel afwisselend: de ene keer schrijf ik een ontroerend gedicht, de andere keer een serieus betoog voor bijvoorbeeld de multiculturele samenleving, dan weer een openhartig stuk over mijn malaise, dan weer iets pornografisch, satire of slapstick. Daar hou ik van. Mijn favoriete columnisten zijn me te eenzijdig, te 1-dimensionaal. Ze zijn hartstikke goed in wat ze doen en ze hebben veel succes dat hun zeer is gegund, maar mij kunnen ze niet blijven bevredigen.

http://www.rolanddanckaert.bloggertje.nl

http://www.bloggers.nl/rolanddanckaert

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s