Kroket op brood

Bij het ontbijt én bij de lunch boterhammetjes eten – met kaas, vlees of zoetwaren – vind ik een beetje als een gesloten of verlaten attractiepark of als botsautootjes die niet rijden. Saai dus. Daarom proberen we voor de lunch wat hartigs op tafel te zetten, zoals saté met brood, een pasteitje met ragout, een tosti ham-kaas of kroket op brood.

Het is begin achttiende eeuw, 1705 om precies te zijn. Lodewijk de Veertiende, de Zonnekoning van Frankrijk, proeft – tien jaar voor zijn levenseinde – een nieuw recept van zijn lievelingskok, François Massialot. Deze cuisinier – chef-kok -kookte op freelance-basis voor de adellieden (hij bereidde onder andere vele banketten in Versailles) en schreef twee populaire kookboeken met recepten op alfabetische volgorde hetgeen een noviteit was.

Lodewijk beet voor het eerst in een croquet, een heerlijk gepaneerde kroket in de vorm van een ei, in de reuzel gefrituurd. Een variant op een oud-Romeins recept. De koning van Frankrijk en Navarra, die op dat moment al aan vraatzucht en zwaarlijvigheid leed (alsmede aan kaakproblemen, jicht en nierstenen), was meteen verkocht. “Exquise, délicieux,” zou de Zonnekoning hebben uitgeroepen.

Pas ruim honderd jaar later zou de kroket ook in ons land haar intrede doen. Koning Willem I was er dol op.

De kroket is dus begonnen als een lekkernij voor het blauw bloed, maar is nu – en niet alleen in Nederland maar bijvoorbeeld ook in Spanje (maar dan op z’n Spaans) – een van de populairste volkssnacks.

Ik geloof niet dat Willem-Alexander vies is van wat je bij de FEBO uit de muur kan trekken, maar of de kroket vaak op het menu staat bij staatsbanketten waag ik zeer te betwijfelen, al zijn garnalenkroketten en aspergekroketten natuurlijk nog altijd behoorlijk exclusief.

Aan het einde van de negentiende eeuw werden de volks geworden kroketten meestal bereid van ‘afval-vlees’, van gaar vlees dat was overgebleven na de bereiding van andere gerechten. Begin twintigste eeuw werd de kroket met name verorberd als een tussengerecht, tussen de soep en het hoofdgerecht in. Na de Tweede Wereldoorlog werd de kroket vooral verkocht en gegeten als snack, als hartig tussendoortje, als extraatje. In die tijd groeide de middenklasse, die op kantoor werkte, hard en nam de vrije tijd toe door de uitvinding en het gebruik van huishoudelijke apparaten en machines. Het volk had tijd en geld om tussendoor wat extraatjes te eten en te drinken. Het was een teken van de toegenomen welvaart en luxe.

Hoe dan ook, de kroket is ook bij mij favoriet, bij de friet, als op zichzelf staand tussendoortje uit het vuistje of bij de lunch – op brood.

http://www.rolanddanckaert.nl

 

 

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s