Wie kritiekloos is, vormt zich nooit een eigen mening

Sommige mensen nemen helemaal niets oftewel nooit iets aan van een ander. Vreselijke lui. Andere mensen slikken juist alles voor zoete koek. Zulke mensen vormen zich nimmer een eigen mening en dat kan hen iedere keer weer opbreken in het leven.

Dit laatste komt vooral voor bij mensen die zijn opgegroeid in een omgeving waarin geen of onvoldoende ruimte was voor kritiek leveren en incasseren, zelf nadenken en zelf onderzoeken. Als je bovendien van nature nogal meegaand bent en braaf doet wat van je verwacht en gevraagd wordt, wat je verteld wordt plus je groeit ook nog eens op met dogma’s, ijzeren wetten en een zekere mate van huis-tuin-en-keuken-en/of-kerk-dictatuur, dan ontstaat het gevaar dat je alles kritiekloos absorbeert en dat je je bepaalde waarheden laat aanpraten en opdringen, dat je nooit hebt geleerd je eigen mening te vormen, je eigen oordeel te vellen.

Neem nou geloofsgemeenschappen. Als je alles maar gelaten accepteert en je je nooit afvraagt wat de reden en zin is van een bepaald voorschrift, een bepaalde regel of een bepaald gebruik en je je geen moment serieus en kritisch afvraagt of het wel waar is wat bepaalde mensen zeggen en verlangen, zoals je ouders en mijnheer pastoor, dan word je eigenlijk een kopie van al die andere gehersenspoelde robots. Ik noem nu het geloof, maar het kan ook iets anders zijn dat je met de paplepel wordt ingegoten of door de strot wordt geduwd (zelfs als je dat zo niet ervaart, juist omdat je het allemaal wel best vindt).

Wie er ook tegenover je staat, of dat nou je leraar, de dominee, je ouders of Jezus is… je mag heus wel kritische vragen stellen. Maak het die ander maar moeilijk. Laat het hem of maar eens uitleggen. Vraag door! Iets klakkeloos aannemen omdat het je is geleerd, het in een boek staat of het je is verteld/opgedrongen/aangepraat, is geen goede zaak.

Zo zou je je als gelovige kunnen afvragen waarom vrouwen een hoofddoek moeten dragen, of het wel zo logisch en goed is met al die maagden voor de overleden moslim-man, of het wel zo goed is dat er één uitverkoren volk zou zijn en ga zo maar door.

Jazeker, het kan heel vertrouwd, rustig, makkelijk en veilig zijn om je te conformeren (aan de groep of zo), braaf te gehoorzamen, je niks af te vragen en alle hapklare brokken zonder goed te proeven te consumeren, maar dat doet iets met je ontwikkeling, zoals het ook iets met je ontwikkeling en welzijn doet wanneer je in een onwenselijke situatie leeft, zoals een constant gespannen of liefdeloze sfeer. Dat doet iets met mensen. Ik weet daar helaas alles van, van vroeger uit. Ik ken twee vrijgezelle broers die nu allebei in de zeventig zijn en al veertig jaar in onmin met elkaar samenwonen. Ze doen niets anders dan kibbelen, en je merkt gewoon dat dit beide heren zuur, cynisch, gespannen en vreugdeloos maakt.

Iemand die nooit heeft geleerd om kritische vragen te stellen, kritiek te leveren en te incasseren, komt en schiet veel tekort. Net als iemand die alleen maar kritiek kan leveren en nooit iets kan beamen of goed kan vinden. Iemand die nooit heeft geleerd om zelf te onderzoeken of hij het nou wel eens is met iets of iemand en om de vrijheid te nemen om kritische en onderzoekende vragen te stellen en te twijfelen, die kan moeite krijgen met het inschatten van mensen en situaties, met het geven van tegengas en met het incasseren van vragen en kritiek, maar ook met het accepteren van de eigen gevoelens, behoeften, meningen en ontwikkelingen, zeker als die niet in het keurslijf passen waarin hij (of zij) is geperst.

Een zekere kritische houding, een zekere achterdocht kan heel nuttig zijn, bijvoorbeeld bij het inschatten van en weerstand bieden aan mensen (en hun ongewenste gedrag). Als je altijd alles maar goed vindt, dat is niet goed. Mensen die nimmer voldoende de vrijheid hebben gehad om hun eigen weg te vinden en hun eigen waarheid te vinden, hebben nooit leren omgaan met vrijheid en dat breekt hen op de een of andere manier altijd op. In elk geval komen ze steeds weer in situaties terecht waarin dat gebrek aan een kritische houding, zelfbewustzijn en zelf nadenken al dan niet onbewust aan het licht komt. Menigeen is zich niet bewust van zijn of haar eigen doen en laten, menigeen heeft weinig zelfinzicht en ook niet het vermogen om kritisch doch opbouwend zichzelf te analyseren. Velen hebben dus niet eens door dat ze niet (genoeg) autonoom nadenken en dat ze geconditioneerd zijn en leven.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s