Het gesloten boek is geopend en iedereen heeft inzage

Vroeger was ik een gesloten boek. Ik ben nu vijftig jaar en sinds een jaar of vijftien ben ik transparant, extreem openhartig zelfs, voornamelijk als blogger.

Ik ben zo open geworden, omdat ik door allerlei psychische en psychosomatische problemen min of meer werd ‘gedwongen’ om mijn hart te luchten en te zeggen wat ik op mijn lever had en heb. Ik hoopte dat het uiten van mijn emoties, gevoelens, meningen en gedachten mij zou helpen om te genezen en meer inzichten te krijgen.

Inderdaad heb ik een heleboel overwonnen en ben ik reeds van heel erg ver – van veel verder dan waar ik nu sta – gekomen, mede dankzij mijn nieuwe ‘strategie’ van het emotionele, intellectuele en gevoelsmatige exhibitionisme.

Door mijn verworven openheid voel ik me vrijer en beter over mijzelf. Het is allemaal geen geneesmiddel gebleken, maar wel een hulpmiddel, en een weldaad. Nochtans niet altijd voor anderen die zich geen raad weten met mijn bijkans perverse openhartigheid (lees: eerlijkheid) en die de vuile gezinswas liever binnen laten drogen.

Ik speel echter nooit spelletjes en lieg nooit meer: ik zeg precies wat ik vind, voel en denk. Die extreme, zuivere eerlijkheid kan niet iedereen aan en/of waarderen. Weinig mensen vinden het nodig en legitiem om over persoonlijke zaken uit te weiden en al helemaal niet in het openbaar, laat staan op het internet. Men bespreekt alles, maar persoonlijk wil men niet worden. Hoogstens tegen de beste vriend of de psycholoog, als het moet.

Voorheen liet ik nauwelijks of zelfs helemaal niet merken wat er in mij omging, hoe ik me voelde, wat ik vond of hoe ik ergens over dacht. Niet over mijn eetstoornis, niet over mijn zelfhaat, niet over mijn minderwaardigheidsgevoelens, niet over mijn angsten, niet over mijn woede tegenover God en gelovigen, niet over mijn nervositeit en al helemaal niet over mijn verslavingen, obsessies en verlangens.

Niet alleen was ik een gesloten boek, maar ik waaide bovendien met alle winden mee. Ik had een minderwaardigheidscomplex: ik voelde me altijd de mindere van haast alle anderen. Ik had geen eigen gezicht en evenmin eigen inzichten.

Waardoor kwam dit? Ik denk door een optelsom van factoren. Ten eerste was ik reeds vanaf de kleuterschool anders dan de meeste andere jongens van mijn leeftijd: rustiger en stiller oftewel minder druk, lichamelijk en wild, gevoeliger en meer observerend. Maar ik hoorde later ook niet bij de lelijke, a-fysieke (bèta)nerds, want ik kleedde me als Middelbare Scholier juist modern, was sportief en zag er best leuk en hip uit. En ik was en ben zowat rekenblind en volledig a-technisch. Geen nerd dus.

Doordat ik anders was dan de meeste van mijn mannelijke leeftijdsgenootjes voelde ik me vaak anders en eenzaam. Ik hoorde er niet bij.  Misschien dacht ik onbewust dat ik raar was, niet goed genoeg was, niet voldoende mannelijk was (de andere jongens durfden in alle opzichten veel meer en leken veel vrijer), en ook niet zo slim als die nerds. Iedere jongeling wil erbij horen. Erbij horen, aansluiting vinden bij een groep is een soort van bevestiging voor jezelf dat je leuk wordt gevonden, dat je NORMAAL bent, dat je ertoe doet, dat je leuk BENT.

Maar er is meer. Onze vader was naar zijn drie kinderen en vrouw toe niet scheutig met complimenten en zag ons niet als gelijkwaardig en niet zoals we waren. Hij zag ons door zijn wens-bril. Hij was wel complimenteus over andere kinderen. Overdreven zelfs. Dit heeft hij overgehouden aan zijn eigen jeugd, vermoed ik. In het boerengezin was hij als ambitieuze intellectueel een beetje een vreemde eend in de bijt en werden zijn wensen en behoeften ondergewaardeerd en zelfs onbelangrijk gevonden, leek het. Je hebt ouders die hun trauma’s overdragen op hun eigen kinderen en het kroost besmetten met de ‘ziekte’ waarmee ze zelf besmet waren geraakt als kind, en onze vader was/is er zo een. Ik heb die cirkel gelukkig weten te doorbreken. Ik ben complimenteus naar mijn kinderen toe, maar niet op een over-compenserende wijze. Ik ben tevens eerlijk en opbouwend kritisch over en op ze.  En ik probeer ze te zien zoals ze echt zijn en waardig te behandelen.

Dus doordat vader niet veel waardering liet blijken en ons niet zag zoals we waren, kregen we – klaarblijkelijk onbewust – een minderwaardig gevoel. Mijn oudste zus heeft niet voor niets erg veel last gehad van faalangst.

Maar er is NOG meer. Onze moeder gaf zelden haar eigen mening en was haast onderdanig en beslist overdreven vriendelijk en meegaand naar anderen mensen toe. Mijn vader had een aantal mensen tegen wie hij opkeek en voor wie hij bijna letterlijk kroop, terwijl hij ruzie maakte met een ieder die hij verachtte en die het waagde tegen hem in te gaan. Aan al die invloeden stonden wij bloot en dat heeft – meestal onbewust – iets met ons gedaan. Ook met ons zelfrespect.

Komt nog bij dat ik een gevoelig, bang aangelegd en voorzichtig joch was. Dat ben ik nog steeds. Dat wat je in de kern bent, kun je nimmer van je afschudden. Je kan er hoogstens de scherpe kantjes vanaf halen en er beter mee leren omgaan. Welnu, gevoelige en bangige kinderen zijn denk ik doorgaans meegaander, te lief voor anderen, hard voor zichzelf. En worden eerder een (eenzame) meeloper, dienstbaar, onderdanig. Ik wilde aardig gevonden worden en waaide met alle winden mee en ik schatte iedereen hoger in dan mijzelf en dus nam ik altijd een voorbeeld aan anderen en had ik meer geloof in anderen dan in mijzelf.

Maar waarom liet ik dan zelden merken hoe ik me voelde, wat ik dacht en vond? Nou, door bovenstaand beschreven oorzaken en gevolgen.

Mijn indruk is dat ik als kind onbewust aanvoelde dat ik alles toch zou moeten doorstaan, wat ik ook voelde en wat ik ook zei. Dat het weinig zin had om je gevoelens te uiten. Want wat kreeg je ondanks je onzekerheid, angsten en melancholie te horen? Flink zijn! Stel je niet aan! Doe het nou maar gewoon! Je MOET wel!

Of je kreeg niets te horen en je werd gewoonweg niet gezien, opgemerkt. Of je gevoelens werden genegeerd.

Daarbij was er in ons gezin al genoeg heibel, stress en spanning. Dus cijferde ik mijzelf onbewust weg en zorgde ik dat ik het niet nog lastiger maakte voor mijn moeder, mijn zussen en mijzelf, dat er niet nog meer ellende bij kwam. Ellende, drama, verbaal geweld en soms fysiek geweld en ruzie waren immers aan de orde van de dag, al moet ik eerlijk toegeven dat mijn beide ouders er daarnaast veel aan deden om gezellige en leuke momenten te creëren en ons te helpen bij de praktische dingen des levens.

Omdat mijn vader de onruststoker en het gevaar was – ik noemde mijn vader altijd hem of hij – namen we evenwel weinig van hem aan, distantieerden we ons zoveel mogelijk van hem. Met zijn overspannen, achterdochtige, agressieve gedrag had hij zijn natuurlijke autoriteit, respect en ontzag verspeeld, alsmede de kans op een fijne kind-ouder-relatie. Zeker, omdat hij zich nimmer kwetsbaar opstelde, nooit sorry zei en nimmer liet blijken door te hebben dat wij het kind van de rekening waren. Hij was alleen maar bezig met zijn eigen strijd en met het onrecht dat hem zogenaamd door de hele wereld en zelfs door zijn vrouw en kinderen werd aangedaan. Zo is een narcist. Dit zijn overigens geen verwijten meer, doch feitelijke analyses/constateringen/beschrijvingen.

Mijn vader zou dit stuk boos en gekweld verafschuwen. Hij zou het beschouwen als het bevuilen van het eigen nest, een van zijn favoriete uitdrukkingen. Mijn moeder zou het eveneens betreuren, want op haar manier is zij iemand die nooit de vuile was buiten hangt, die erg bezig is met wat de mensen ervan vinden en die nooit liet/laat blijken van hoe zij zich voelt of voelde. En ik stond als moederskindje zwaar onder haar invloed, dus dat niets laten blijken, heb ik grotendeels van haar overgenomen/gekopieerd.

Maar met name mijn vader zou nimmer kunnen begrijpen dat ik zoiets schrijf als dit. Zoals gebruikelijk zou hij zich tekort gedaan en aangevallen voelen. Het standpunt van een ander kan hij niet invoelen. Dat is niet alleen het symptoom van een autist maar ook van een narcist en psychopaat. Hij is een narcist. Symptomen komen bij verschillende aandoeningen/door diverse oorzaken voor, net als koorts.

Doch ik vind dat de waarheid beschreven en besproken moet (kunnen) worden. Weg met de omslachtigheid. Weg met de hypocrisie. Weg met het mooi-weer-spelen. Weg met het erom heen draaien.

Mijn vader zou vinden dat ik het allemaal veel te negatief afschilder. Maar hoe negatief de invloed van het thuisgebeuren was voor mijn gezondheid, realiseert hij zich niet. Hij zal vinden dat ik het zelf schuld ben, dat ik het over mezelf afroep, dat ik verkeerd bezig ben. Hij is iemand die zichzelf heel erg positief vindt, terwijl heel veel mensen en ook zijn gezin hebben ervaren dat hij ontzettend negatief kan zijn. Ik hou van hem en ik zie in dat hij ook maar een product is van zijn genenpakket, van moeder natuur, zijn jeugd, zijn aangeboren karakter, de stress, de conflicten en al zijn (nare) ervaringen, maar hij is in de dagelijkse omgang een onmogelijk mens. Niet voor niets hebben we ons van hem dienen te distantiëren, puur voor onze gemoedsrust en voor de vrede in ons toch al zo tochtige bestaan.

Ergens vind ik dat ik als ‘slachtoffer’ van het oorlogshuwelijk en het gedrag van mijn vader het recht heb om zo openhartig en eerlijk over hem en ons gezin te zijn. Ik heb het nodig. Ik ben als de meest ongelukkige/onfortuinlijke/zwaarst geblesseerde uit het wrak van die onmenselijke, onleefbare situatie gekomen, ik zit mijn hele leven lang eraan vast en met de gebakken peren. Ik moet iedere dag met kunst- en vliegwerk mezelf op de been houden en ik heb als kind enorm geleden onder de drama’s en trauma’s, in complete stilte, totaal anoniem, zonder vertrouweling van buitenaf. Mag ik dan alsjeblieft vertellen hoe het (volgens mij) was en wat voor gevolgen het voor mij heeft? Ik hoor het mijn vader al zeggen, met dat zwarte vuur in zijn ogen en die agressieve lichaamshouding:  “Volgens jou, ja, daar zeg je het precies!” Met andere woorden: ‘Man, je verdraait alles, je ziet spoken, zo was het helemaal niet!’ Kortom: hij heeft een totaal andere beleving dan wij en hoewel hij denkt zeker te weten dat hij het enige ware verhaal vertelt, weten wij wel beter.

Van mijn ouders heb ik natuurlijk ook hun goede eigenschappen, gedragingen en invloed meegekregen en daarvoor ben ik dankbaar. Ik heb de vriendelijkheid en empathie van mijn moeder en de eerzucht, ambitie, wilskracht, nieuwsgierigheid en zelfs het idealisme en het rechtvaardigheidsgevoel van mijn vader (buiten het gezin om en met name in zijn werk kon/kan hij heel innemend en sociaal zijn).

En van mezelf ben ik heel erg ongeduldig, impulsief, soms opportunistisch, wispelturig, inconsequent, onrustig en vatbaar voor obsessies en verleidingen. Dat geef ik allemaal grif toe, want ik predik de waarheid, ook de oncomfortabele en lelijke waarheid. Ik pak niet alleen anderen hard aan als het moet, maar ben me daarnaast wel degelijk bewust van mijn eigen valkuilen en tekortkomingen. Ik was als kind een lief manneke, maar kon een gemenerik zijn die het zwakste jongetje van de klas met genoegen pestte, alsook zijn twee oudere zussen. Ik kon liegen als de beste en ik probeerde op jongere kinderen indruk te maken met mijn zogenaamde bovennatuurlijke toverkrachten. Ik ben een goede vader en echtgenoot, maar tegelijkertijd een enorme charmeur, geilaard en vrouwengek en lang niet altijd even makkelijk in de omgang. Moeilijk zelfs. Onberekenbaar! Dat is allemaal helemaal niet zo erg (als je het zelf weet en toegeeft), want niemand is volmaakt. Wie zonder zonde is… afijn, u kent het riedeltje wel.

Mijn jeugd was onnoemelijk stresserend, angstaanjagend en zwaar, maar er waren ook iedere dag fijne momenten thuis, en we voerden fijne gesprekken. Mijn ouders bedoelden het goed, ondanks het feit dat hun relatie slopend, ziekmakend en ontwrichtend was voor alle gezinsleden en ze niet goed waren voor en met elkaar. Mijn vader zou volhouden dat alle problemen begonnen met de kinderen…

Bij een dergelijke analyse is het helemaal niet de bedoeling om wie dan ook als schuldige aan te wijzen. Het is louter een gelegenheid om de waarheid boven tafel te krijgen en verklaringen te vinden voor bepaald gedrag en bepaalde ontwikkelingen. Als wie dan ook het zo niet kan of wilt zien of dat niet kan of wilt geloven, dan kan ik daar niks mee. Ik heb geen zeggenschap over de perceptie van en interpretatie door anderen. Ik weet zelf dat ik naar eer en geweten, zo onafhankelijk en objectief mogelijk, verslag doe van de geschiedenis en het heden en dat ik mijzelf daarbij recht in de ogen kan aankijken en niet spaar.

Ik vind de realiteit behalve afschrikwekkend interessant. Levensverhalen kan ik erg waarderen: vertellingen en schrijfsels over hoe het nou werkelijk was en/of voelde beschrijven de ultieme human-interest-kant des levens en van het mens-zijn. Daarom vind ik bovenstaand verhaal eveneens belangwekkend. Zo is het gegaan. Dat toen heeft tot dit nu geleid. Oorzaak en gevolg. Het onomwonden uit de doeken doen en uitvoerig analyseren van een levensloop vind ik machtig interessant. Natuurlijk voel ik bij het beschrijven van mijn eigen levensloop bepaalde emoties en gevoelens die lang niet altijd even denderend zijn, maar toch kan ik er over het algemeen vrij analytisch naar kijken en over berichten.

In mijn jeugd waren de drama’s natuurlijk erg. Maar het ergste was het gebrek aan kernwaarden: het gebrek aan harmonie binnen het gezin (een team vormen), aan emotionele rust, aan ouderlijke sturing (mijn moeder vond alles goed, van mijn vader namen we niets meer aan omdat hij het respect voor hem op het spel had gezet), aan eerlijkheid, aan schuldbewustzijn en daadkracht van beide ouders en aan veiligheid en geborgenheid. Het gebrek aan al die noodzakelijke dingen – zeker voor een bang aangelegd, super gevoelig, voorzichtig mama’s-kindje als ik – was de kiem van al mijn problemen. En ik zag dus iedere dag hoe verschrikkelijk machteloos, zwak en ongelukkig het mens was van wie ik het meeste hield (mama). Het mens op wie ik bouwde. Ik hoorde, zag en voelde hoe slecht ze werd behandeld en hoe verdrietig en bang ze werd gemaakt door mijn eigen vader, de man die het gezin had moeten beschermen. Wat denk je wat dat met een kind doet, als hij daar decennia lang 365 dagen per jaar aan bloot wordt gesteld?

Geen wonder dat ik als puber een eetstoornis kreeg, aan zelfhaat leed en een minderwaardigheidscomplex had. Geen wonder dat ik in die tijd last had van enorme bloosangst, schaamte en sociale remmingen. Zonder enige hulp voor alle problemen – toen al loste ik alles zelf op – ontwikkelde ik in die gekmakende situatie thuis en met alle nare ervaringen in en druk van de maatschappij een stress- en angst- en paniekstoornis en andere psychische en psychosomatische malaise.

Maar ik heb veel overwonnen. Ik ben een fijnere vader en echtgenoot dan mijn vader was. Ik heb een sterkere, meer eigen en daadkrachtigere persoonlijkheid ontwikkeld dan mijn moeder. Dat is voor mij het allerbelangrijkste. Ik heb nu zelfvertrouwen, eigenwaarde en zelf-respect. Ik ben volledig mijzelf en waai niet meer met alle winden mee. Ik ben geen gesloten boek meer. De sociale remmingen, bloosangst, eetstoornis, het minderwaardigheidscomplex en heel zware straatvrees waarbij ik echt niet meer buiten en onder de mensen kon komen zonder ondraaglijke paniek, onrust en duizeligheid, twee mega-ínzinkingen (zeer zware burn-outs), overspannenheid en een in eerste instantie kansloze positie op de arbeidsmarkt heb ik allemaal op eigen kracht overwonnen. En ik blijf ondanks alle problemen, stoornissen, zorgen, angsten en moeilijkheden almaar groeien, tevens als waarheidsvinder, blogger en amateur-psycholoog/filosoof/ervaringsdeskundige. Met dank aan mijn meer dan geweldige vrouw en kinderen.

De reactie die ik vaak krijg van lezers en mensen uit mijn omgeving (die me niet goed kennen) is de volgende: ‘Ja maar ik heb het ook heel moeilijk gehad, ik had net als jij een enorme klote-jeugd, misschien nog wel veel en veel erger en ik heb het ook nog steeds niet makkelijk. Maar ik blijf positief en ga gewoon door. Ik laat het verleden rusten. En ik heb geen last van wat jij allemaal mankeert. Je doet het dus jezelf aan. Je rakelt het verleden steeds op, je koestert je stoornissen en pijn, je vergeet te genieten van het hier en nu en je zegeningen te tellen. Doe dat nou maar, dan komt alles goed, je zult het zien.’

Al de mensen die dit zeggen, maken een paar grote fouten. Ten eerste is ieders verhaal, beleving en persoontje uniek en moet je altijd kijken naar het individu en projectie en over één kam scheren vermijden. De impact die bepaalde ervaringen op je hebben (gehad), is voor iedereen anders. Unieke factoren spelen mee zoals je IQ, de mate van je gevoeligheid, biochemie (hoe zit je lichamelijk in elkaar), je positie binnen het gezin, je karakter, of je goede vrienden had of niet, de tijd en het milieu waarin je opgroeide, de invloed van iedereen om je heen (die ook uniek zijn) en ga zo maar door. Je persoontje en je levensverhaal zijn altijd een unieke cocktail.

Ik ben schrijver/blogger en schrijvers verhalen vaak autobiografisch over hun leven. Niet-schrijvers kunnen zich die inzet en behoefte niet voorstellen. Komt bij dat creatieve, artistieke lieden zoals ik vaak erg gecompliceerd zijn en erg worstelen met bepaalde thema’s en frustraties. Dat geldt voor bijna alle kunstenaars en artiesten, zeker als ze een moeilijk leven hebben (gehad).

Ten tweede heb ik mijn verleden juist rationeel en emotioneel deels verwerkt en leef ik helemaal niet in het verleden. Echter, als ik een juiste analyse wil maken van de oorsprong van mijn aandoeningen, dan ontkom ik niet aan het analyseren en beschrijven van het verleden. Dit HELPT mij juist! Dat ik niet kan genezen of langzaam herstel wil niet zeggen dat ik verkeerd bezig ben. Iemand die een hartaanval heeft gehad en gezond leeft, kan toch een tweede hartaanval krijgen of last blijven houden van de eerste aanval en ingreep.

Ten derde ben ik helemaal niet alleen maar bezig met de ellende in en van mijn leven en jeugd. Ik leef in het hier en nu en probeer zoveel mogelijk te genieten en te ontspannen en heb zelfs mijn eigen NU-therapie ontwikkeld die mij helpt. En ja, ik heb hier en nu nog steeds heel veel last van allerhande stoornissen en sorry, maar die zijn toch echt het gevolg van de jeugdtrauma’s en het herstel wordt geremd door verse zorgen, problemen en stress, door de ijzeren vicieuze cirkel en door de paar foutjes die je als mens onoverkomelijk maakt.

Als ik allemaal niet zou doen wat ik doe om te herstellen (het via het schrijven verwerken en op een rijtje zetten hoort daar bij!) en zo fijn mogelijk te leven, dan ging het nu nog veel slechter met me en was ik niet van zo ver gekomen, grotendeels zonder medicatie en zonder hulpverleners! Kijk eens goed maar mijn blog-repertoire en je zult bemerken dat ik lang niet alleen maar over (mijn) ellende bericht. Ik heb veel interesses en behandel diverse onderwerpen op uiteenlopende manieren. Wie goed leest, ontdekt dat ik ondanks de levenspijn juist een heel erge levensgenieter ben en iemand met humor, relativeringsvermogen en een ongekend plezier in het schrijven.

Ten vierde zou ik tegen die mensen willen zeggen op te houden om me te betuttelen en me de les te willen lezen of om mijn reddende engel of therapeut uit te hangen. Concentreer je liever op je eigen leven en ga eens na of je zelf nog bepaalde hordes kunt nemen en waar bij jou de schoen (nog) wringt.

En als laatste zou ik deze lui willen adviseren om eerst eens uitvoerige vragen te stellen in plaats van op basis van een artikel vergaande conclusies en diagnoses te trekken en te stellen. Het feit dat jouw ellende op jou minder beslag heeft gelegd dan mijn misère op mij wil niet zeggen dat ik het verkeerd aanpak en jij beter. Ik zie het als twee mensen die in dezelfde auto zaten toen ze een ongeluk kregen: de een komt er ongeschonden uit, de ander blijft levenslang gehandicapt. Geluk, pech, toeval en de samenloop van omstandigheden spelen eveneens een enorm grote rol, meestal bij alles.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s