Luxe-fobieën

Geen enkele fobie/angststoornis is prettig, maar  de ene fobie is complexer, zwaarder en ingrijpender dan de andere, of wordt door de ene patiënt zwaarder of lichter opgevat/beleefd dan door de andere lijder. 

In het Algemeen Dagblad las ik afgelopen zaterdag een interview met neuropsycholoog Erik Scherder, ook wel bekend vanwege zijn colleges in het tv-programma ‘De Wereld Draait Door’. Scherder openbaarde in het uitgeschreven gesprek dat hij onder meer last heeft van vliegangst, rijangst op de autoweg (vanwege de snelheid) en hypochondrie. In elk geval is hij nogal angstig aangelegd.

Scherder vertelde voorts dat hij heeft leren omgaan met zijn fobieën door angstaanjagende situaties zoveel mogelijk te vermijden. Hij maakt geen vliegreizen buiten Europa en de hoogleraar neemt de trein of de bus in plaats van de auto (zodat hij de snelwegen kan ontwijken). De hypochondrie (de ingebeelde angst voor een ernstige ziekte oftewel de constante ongerustheid over de eigen gezondheid) bezweert hij door middel van het luisteren naar muziek. Daar wordt hij lekker rustig van.

De breinwetenschapper zit ondanks zijn angst-problemen lekker in zijn vel en ondervindt op zich weinig hinder van zijn fobieën. Met dank dus aan het vermijden van voor hem stressvolle, angstaanjagende situaties.

Welnu, zulk vermijdingsgedrag word je als fobielijder door iedere psycholoog afgeraden. De therapeut probeert je juist te helpen om je grenzen stapje voor stapje te verleggen door de confrontatie met je angsten aan te gaan.

Scherder heeft evenwel de luxe dat hij zijn ‘Angstgegners’ kan vermijden zonder dat zijn leven daarmee onder al te veel hoogspanning komt te staan en te veel inboet aan kwaliteit. Helaas kan ik dat al 30 jaar niet zeggen. Mijn angststoornis is vele malen ingrijpender, gecompliceerder en zwaarder. Het begon met een heel heel heel zware geestelijke én lichamelijke inzinking als gevolg van trauma’s, de terreur van psychosomatische klachten zoals permanente duizeligheid, dagelijkse hoogspanning vanwege de stressvolle en onveilige thuissituatie én een zwaar verwaarloosde burn-out.

Deze inzinking ging gepaard met zeer zeer zeer zware straatvrees. Iedere keer als ik de deur van ons huis opende, dan werd ik al ontvoerd door de tirannieke paniek en telkenmale als er bezoek kwam, werd ik geestelijk en lichamelijk zeer onrustig, onbehaaglijk en angstig. Eigenlijk had ik als hoog gevoelig persoon totaal geen pantser meer tegen welke prikkels van buitenaf dan ook. Gesloopt door de trauma’s, spanningen, zorgen en constante stress, alsmede door de vicieuze cirkel, de negatieve spiraal en het gebrek aan harmonie, geborgenheid, sturing maar ook aan hulp en redding.

Tegenwoordig heb ik nog zeer zeer zeer hardnekkige pleinvrees (ruimtevrees) en een chronische stress-stoornis plus last van geestelijke en lichamelijke zwakte én tal van psychosomatische symptomen zoals duizeligheid, een onvaste tred bij het lopen en rijangst (dat wil zeggen zeer zeer zeer zware paniekaanvallen op de autoweg en op weidse provinciale wegen, op bruggen en voor stoplichten). Nog veel meer mankeer ik, maar ik ga niet alles opnoemen.

LUXE FOBIE

In vergelijking met mij is Scherder een luxe-fobiepatiënt. Gelukkig maar voor hem. Ik zou niet willen dat hij moet doorstaan wat ik iedere dag moet meemaken. Maar voor mij zou ‘zijn’ vermijdingsgedrag betekenen dat ik alleen nog maar thuis op de bank kan zitten, doch ook dan zwaar hypochondrisch zit te wezen. Ik heb angsten en paniek plus last van duizeligheid bij ALLES wat ik onderneem (ook de leuke dingen), plus het feit dat ik iedere inspanning moet bekopen met uitputting, doordat mijn lichaam en geest slecht herstellen van wat ik ook doe.

Met heel erge vliegangst en al mijn andere kwalen ben ik met hangen en wurgen naar India, Ecuador, Indonesië en andere verre landen gereisd. Op kleine schaal ga ik iedere dag naar de supermarkt en maak ik iedere dag een ommetje, ondanks alle stress, angsten, paniek en duizeligheid die daarmee gepaard gaat. Ik kies ervoor om de confrontatie aan te gaan, want ik wil niet als een kasplantje thuis op de bank blijven zitten. In feite moet ik iedere dag vechten om er toch iets leuks en iets enigszins bevredigends van te maken… Ik heb niet de luxe van Scherder dat ik angstaanjagende en stressvolle situaties kan en wil vermijden, en dat ik afgezien van die paar fobietjes goed kan functioneren.

INDIVIDUELE BENADERING GEWENST

Het bewijst maar weer wat ik altijd heb gezegd en geschreven: iedere fobie is anders en wordt anders beleefd, en ieders leven kent een andere samenstelling van invloedrijke en op elkaar inwerkende factoren en problemen.

Echter, mijn ervaring is dat de individuele benadering die noodzakelijk en rechtvaardig zou zijn zelden wordt toegepast door artsen, psychologen en overheidsinstanties zoals het UWV en scholen. De meeste mensen stellen geen vragen aan me en luisteren niet naar me als ik vertel wat ik mankeer, maar komen meteen aanzetten met kennelijk voor alle fobielijders geldende (cliché-)adviezen, tips, goede raad, een schop onder de kont en peptalks en met hun eigen conclusies en diagnoses. Zij zullen mij wel even vertellen wat ik fout doe, wat ik beter kan en moet doen, waar ik aan moet werken (vooral aan mezelf volgens hen) en hoe ik er vanaf kan komen. En meestal geven ze me de indruk dat het allemaal reuze meevalt met wat ik mankeer en dien te doorstaan. Ik moet vooral niet zeuren.

Hoe eenzaam, vernederend en bagatelliserend voelt dat?!

Toch heeft het interview met Erik Scherder me in enigerlei mate best goed gedaan. Een breinprofessor die toegeeft dat hij fobieën heeft…. Daardoor voel ik me iets minder alleen en wat minder mislukt inzake het (niet kunnen) verhelpen van mijn angstproblematiek.

Net als bij mij helpen praten en pillen bij Scherder niet. Er is – althans bij hem en bij mij – (vooralsnog of blijkbaar) geen kruid tegen de koppige angsten en heersende paniek gewassen. Sterker nog, Scherder weet als breinkenner/hersenonderzoeker precies waar in zijn hoofd zijn angsten zitten. Biochemisch weet hij alles van z’n stoornis af. Maar zelfs aan deze wetenschap heeft hij vrijwel niets: het biedt hem geen enkele oplossing. Wel inzicht en begrip (ook heel wat waard!), maar geen genezing of recept.

Het doet me tevens deugd dat Scherder in het interview de in dit opzicht nogal onwetende en lichtzinnige interviewster terecht wees dat dit soort angsten niet eenvoudig en simpel zijn, maar juist heel complex zijn, en dat het meestal niet makkelijk is om ervan verlost te raken, en zeker niet als het zoals bij mij gaat om zeer zeer zeer diepgewortelde en al heel heel heel lang voortwoekerende, meervoudige stoornissen die zich ook nog eens heel sterk psychosomatisch laten voelen.

HULDE AAN MIJN VROUW EN MIJZELF

Toen ik onlangs mijn situatie heel kort en bondig uitlegde aan een oud-klasgenootje van vroeger schreef ze: “Ik zal je niet veroordelen, maar je moet het toch allemaal zelf doen.” Daarmee was voor haar de kous af. Verder stelde ze geen vragen en ging ze er niet op in. Ze is nog steeds een heel lieve meid, maar ik vond dit een rare reactie. Ik krijg niet anders dan zulke reacties, maar het went nooit. Want waarom zou mij iets te verwijten zijn? En ja, dat ik het zelf moet doen, dat is wel duidelijk. Iedereen moet het zelf doen!

Het is mij ook allemaal maar overkomen. Zowel de aanleiding (de oorzaak) als de gevolgen. Ik zit ermee opgescheept. Mijn hele gezin zit ermee in haar maag en krijgt er dagelijks mee te maken. Maar we gaan er individueel en met elkander zo goed mogelijk mee om. Mijn vrouw al helemaal. Zij is mijn ware steun en toeverlaat. En waar haal ik de moed vandaan om met een veel veel veel zwaardere angststoornis dan Scherder toch meer angstaanjagende dingen te ondernemen? Hulde aan mijn vrouw en aan mijzelf!

http://www.rolanddanckaert.nl

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s