Hooggevoelig en hoogsensitief

De meeste psychologen en psychiaters – die bekend zijn met de fenomenen – maken een onderscheid tussen hooggevoelig en hoogsensitief. Deze termen worden echter dikwijls door elkaar gehaald, ook door mijzelf.

Hoogsensitief wil zeggen: het scherp waarnemen en intens beleven van prikkels, externe en interne prikkels. Hoogsensitieve personen nemen heel bewust en scherp waar en ‘verstaan’ tevens heel goed de non-verbale communicatie en wat er tussen de regels door wordt gezegd en geschreven. Hoogsensitieve personen zijn opmerkzaam. Ze SIGNALEREN veel en helder, niet altijd even bewust. Hoogsensitieve personen zijn heel erg intuïtief. Ik hou in dit verband zelf heel erg van de term emotionele intelligentie: weten dankzij je gevoel, dankzij je instinct, dankzij je intuïtie.

Ikzelf ben zeer hoogsensitief. Als ik een ruimte betreed met mensen, dan voel ik meestal heel sterk en helder de sfeer aan, onmiddellijk. Ik merk het als mensen doen alsof ze vrolijk zijn, maar eigenlijk met grote zorgen rondlopen. Kortom: ik bespeur het als mensen zich anders voordoen dan ze zich voelen. Heel af en toe voorvoel ik gebeurtenissen. Daarnaast ben ik me heel erg bewust van mijn eigen gedrag, gevoelens, emoties en gedachten. Ook dat allemaal signaleer ik snel en helder. Vandaar dat ik heel erg zelfbewust ben geworden en veel zelfkennis heb opgebouwd (mijn huisarts vindt dat ik een grote zelfkennis heb en daarmee heeft hij vanuit zichzelf bevestigd wat ik zelf al wist).

Alle informatie die je bewust en onbewust REGISTREERT, kan je in de war schoppen. Kan overweldigend zijn. Kan teveel zijn. Dan moet je alles even laten bezinken en een prikkelarme omgeving en situatie opzoeken. Alles heeft een diepe impact op je als je hoogsensitief bent. Alles werkt sterk en diep op je in en door. Zowel in positieve als in negatieve zin. Alles komt heel intens, keihard bij je binnen. Je hebt minder filter.

Als ik in een mooie omgeving ben en veel moois zie, dan raak ik overvoerd door de prikkels maar ook door alle mooie inspiratie. Die gaat met mij aan de haal. Al die mooie indrukken wil ik omzetten in taal, in tekst. In een museum ben ik heel snel moe, verzadigd. Als ik een middag in de bibliotheek allemaal interessante artikelen heb gelezen, dan heb ik de volgende dag 1001 dingen die ik heb opgezogen en waarover ik voel, nadenk en wil schrijven. Zo ook bij negatieve gebeurtenissen. Er is dan zoveel wat me raakt, wat me bezighoudt, wat er in me omgaat… Het is dan teveel. Het wordt me dan teveel. Ik ben ervan overtuigd dat de artiest Prince – een genie, maar workaholic en verslaafd aan pijnstillers – dit  evenzo beleefde: zijn inspiratie was TE onuitputtelijk.

LET WEL: HOOGSENSITIVITEIT IS EEN AANLEG, EEN EIGENSCHAP. JE BENT ZO GEBOREN. JE KUNT HET NIET WORDEN. HET IS OOK ZEKER GEEN ZIEKTE OF STOORNIS! Wel kan het positieve en negatieve consequenties hebben, zoals met alles.

Bij testen of je hoogsensitief bent, heb ik steevast een 100 procent-score. Er is bij mij inderdaad sprake van een dagelijkse behoefte om me een tijdlang terug te trekken om alle impressies te verwerken. Er is bij mij inderdaad sprake van een diepgaande verwerking, overstimulatie, emotionele intensiteit en een enorme prikkelgevoeligheid. Ik neem geuren en kleuren heel sterk waar, ik kan heel slecht tegen cafeïne, theïne en bijwerkingen van medicijnen, ik heb een lage pijngrens en ik heb veel heftige lichamelijke reacties bij stress.

Maar ik ben dus ook heel erg alert, attent en bewust. Ik heb heel snel en veel door wat anderen nooit zal opvallen, wat anderen niet in de gaten hebben. Er is sprake van een intuïtief weten, van aanvoelen, doorhebben.

Hooggevoelig houdt ineen emotionele reactie door de gevoeligheid voor licht, geuren, geluiden, opmerkingen en sferen. Deze hooggevoeligheid kan zoals bij mij aangeboren zijn, maar kan tevens verergerd worden of zelfs ontstaan door trauma’s, een bijna dood ervaring, een zware burn-out, overspannenheid en ander onheil. Het wil dus zeggen dat je minder goed tegen prikkels kunt en daardoor overgevoelig (prikkelbaar) kunt gaan reageren. Hoogsensitiviteit is een eigenschap, hooggevoeligheid kan evenzeer een eigenschap zijn, maar is vooral ook gedrag.

Ik was als kind al gevoelig voor geluiden, kritiek, ruzie, geuren en sferen en dat is door mijn enorme inzinkingen gigantisch verergerd. Ik reageer uit balans door veel prikkels. Wat voor een ander een zachte prikkel is, is voor mij een veel te sterke stimulans.

Er zijn tevens (vooraanstaande) psychologen en behandelaars die juist de scheidslijn tussen hoogsensitief en hooggevoelig verwarrend en onnodig vinden. De twee femomenen lijken immers ontzettend op elkaar en lopen dikwijls in elkaar over, zeker wanneer de persoon tegelijkertijd hoogsensitief als hooggevoelig is. Ik weet in elk geval wél dat heel veel mensen die gewoon gevoelig zijn, beweren dat ze hooggevoelig zijn en daarmee bedoelen ze vaak dat ze hoogsensitief zijn.

De goeroe van de HSP-ers, Elaine Aron – Amerikaans psychologe: haar boek over HSP was een openbaring, hulpbron en verrijking voor me – maakte bij mijn weten niet zo’n groot onderscheid tussen hoogsensitief en hooggevoelig. Zij vermengde de symptomen van die twee begrippen juist op een heel organische wijze, vind ik.

Toch begrijp ik wat de hedendaagse psychologie bedoelt, waarom het onderscheid wordt gemaakt. Hooggevoeligheid wordt meer geassocieerd met kwetsbaarheid, maar aan de andere kant kan een hoogsensitief persoon ook van slag raken door alle overweldigende indrukken. Men zegt in de psychologie dan dat de hoogsensitieve persoon overgevoelig of hooggevoelig reageert vanuit de nadelen van z’n hoogsensitieve aanleg. Het maakt het er allemaal niet eenvoudiger op. Maar ja, sommige dingen zijn nou eenmaal subtiel en ingewikkeld.

Om het nog ingewikkelder te maken: vaak zijn hoogsensitieve personen op de een of andere manier hoogbegaafd, hebben ze ergens een extreem talent voor, zijn ze in iets uitzonderlijk goed!

By the way, vooral ook in Nederland en België heeft de spirituele hoek de hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid geadopteerd en uitgeknepen en er een heel erg spirituele aangelegenheid van gemaakt, met allerhande verwijzingen naar en teksten over engelen, chakra’s, aura’s en ga zo maar door. Persoonlijk heb ik daar bitter weinig mee. Ik vind het aardse al spiritueel zat. In zekere zin vind ik het zelfs uitermate kwalijk dat hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid door die lieden zo erg in de hoek van de esoterie en het paranormale worden geduwd, terwijl het daar in wezen weinig mee te maken heeft of hoeft te hebben.

Ik erken dat zeer gevoelige creaturen meer en helderder kunnen weten, zien, ruiken, proeven, voelen en horen, maar sommige (zogenaamde) HSP-deskundigen/hulpverleners en schrijvers maken er wel héél erg een alternatief circus van, en daar is lang niet iedere HSP-er mee en van gediend. De meeste HSP-ers zijn niet paranormaal begaafd en/of leven niet met een grote belangstelling voor het astrale. Als een boek over HSP dan heel erg is gericht op het esoterische, dan heb je daar in dat geval weinig aan. Het kan zelfs kwaad aanrichten als je het – op zoek naar HULP – allemaal te serieus neemt wat er geschreven en aangeboden wordt en op jezelf gaat betrekken en toepassen. Je moet er niet meer van maken dan dat het is of hoeft te zijn. Vaak heb je ruim genoeg aan je vijf zintuigen en wat die voor maar tevens met je doen!

In het hier en nu proberen te leven en te genieten, een nuttige dagbesteding, een bewust leefpatroon, de juiste aardse, alledaagse keuzes maken, het jezelf en elkaar zo aangenaam mogelijk maken, uitdagingen aangaan, TIJDIG en REGELMATIG ontspanning zoeken en rust, reinheid en regelmaat… daar heeft iedereen wat aan, dat is de basis van ieders leven, of zou dat kunnen zijn.

GOEDE, CREATIEVE MENSEN

Welnu, van hoogsensitieve mensen wordt vaak beweerd dat ze een groot rechtvaardigheidsgevoel bezitten, diepzinnig en serieus zijn en een creatief en artistiek talent hebben. Niet zelden zijn het waarheidszoekers. Dat is allemaal op mijzelf van toepassing (maar ik heb zat negatieve eigenschappen zoals impulsiviteit, grilligheid, ongeduld, prikkelbaarheid en onvoorspelbaarheid), maar ik vraag me af of deze karaktereigenschappen per se verband houden met de hoogsensitiviteit. Daar lijkt het volgens Aron wel op, maar het lijkt me desondanks sterk dat iedereen die hoogsensitief is een goede inborst heeft en lief en rechtvaardig gedrag vertoont. Ik vind dat een moeilijke kwestie.

Hooggevoelige en hoogsensitieve mensen kunnen net zo goed egocentrisch, egoïstisch, narcistisch, opportunistisch, materialistisch en psychopathisch zijn, lijkt mij. We hebben van al die persoonlijkheidskenmerken iets in ons, in grote, normale of zeer geringe mate. De mens is zo’n ontzettend complex wezen. Die hersenen van ons groeien ons eigenlijk al snel boven ons hoofd, zeker als er door wat voor oorzaken dan ook defecten in optreden. Het is net als met een auto met heel veel technische snufjes. Als het allemaal werkt, is het fantastisch, maar zodra er iets kapot gaat, wordt repareren duur en moeilijk. En als er veel technische snufjes zijn, kan er dus ook veel of sneller iets in de soep lopen.

Het kenmerk van het leven is helaas ook dat er altijd weer iets mis en kapot gaat. Je poetst je huis en de volgende week is het allemaal weer even vies, en soms mol je zelfs tijdens het poetsen onbedoeld een vaas, een bord of wat dan ook. Het hele leven is dat er dingen goed gaan, fout gaan en al dan niet weer hersteld kunnen worden, en zo is het met een mens evengoed. Onze innerlijke wereld is door ons brein heel gecompliceerd, en dan leven we ook nog eens in een uitermate gecompliceerde, stresserende maatschappij, terwijl het leven van zichzelf al een moeizame, uitputtende strijd is van leven op dood (overleven, gevaren, rampen, ongelukken, ziekten, stoornissen, de dood, rouwen, aan de kost zien te komen en blijven, eten en drinken zoeken en een woon- en verblijfplaats zien te krijgen en te behouden).

De mens is een uitermate boeiend, interessant evolutionair wezen, een heel ver geëvolueerd dier dat helaas erg tegennatuurlijk is gaan leven en het contact met de natuur grotendeels is kwijtgeraakt. En dat, terwijl alles en iedereen natuur IS.

Hoogsensitieve mensen zien, voelen en horen (en zeggen eventueel) meer (sferen, stemmingen, emoties, gevoelens, lichaamstaal, waarheid) dan de meeste mensen kunnen waarnemen en daardoor worden ze niet altijd en overal even serieus genomen en geloofd. De belevingswereld van een hoogsensitief persoon is fundamenteel verschillend van die van een niet-hoogsensitief individu.

Ook hooggevoelige mensen hebben een andere belevingswereld en drukken zich emotioneler uit dan niet-hooggevoelige gasten. Ook zij zijn niet en voldoen niet altijd en overal aan ‘De Norm’. Dat alles kan het voor hoogsensitieve en hooggevoelige personen – die niet zelden als overdreven aanstellers worden beschouwd en neergezet – heel moeilijk maken in onze op succes, winst, economie, zelfvertrouwen en extravert-zijn gerichte samenleving, tijdens die oneindige survival of the fittest. Het begrip en de sympathie voor ons ‘soort’ mensen zijn vaak te ver te zoeken.

De bijdrage die met name hoogsensitieve mensen kunnen leveren, is evenwel OOK groot en belangrijk, net als van iedereen. Iedereen heeft bepaalde talenten. Doordat we verschillend zijn, kunnen we elkaar aanvullen en helpen. Hoogsensitiviteit is wat mij betreft echt een talent.

Wilt u meer van mij, Roland Danckaert, lezen? Bestel dan tegen een zeer gereduceerd tarief (een van) mijn bundels ‘Miks’ en ‘Ratjetoe’. Want lezen vanaf papier en het hebben van een tastbaar boek is toch nog altijd een top-ervaring.

Klik op onderstaande links voor meer informatie en eventueel voor het plaatsen van uw bestelling. Bij voorbaat dank voor uw/jouw be(lang)stelling!

http://www.gigaboekshop.com/product/ratjetoe/

http://www.gigaboekshop.com/product/miks/

http://www.gigaboekshop.com/product/danckaert-bundel/

 

 

 

 

 

 

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.